Στα έγκατα του Ψηλορείτη: Η μαγεία του Σπηλαίου Σφενδόνη
Ήταν αρχές Απριλίου και η φήμη του σπηλαίου Σφενδόνη είναι τόσο μεγάλη, που είχε αρκετό κόσμο, ακόμη και λίγο πριν από το κλείσιμο.
Το σπήλαιο Σφενδόνη Μυλοποτάμου, στα Ζωνιανά, θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα επισκέψιμα σπήλαια της χώρας μας.
Ξεναγός θα σας περιμένει στην πύλη εισόδου της σπηλιάς, αφού πρώτα προμηθευτείτε το εισιτήριό σας από το καφέ του σπηλαίου. Η παρουσία ξεναγού, αποτελεί μια ευχάριστη έκπληξη που κάνει την επίσκεψη του ακόμη πιο ενδιαφέρουσα.
Αξίζει να σημειωθεί, ότι το σπήλαιο είναι ιδιωτικού δικαίου και, όπως μας ανέφερε ο ξεναγός μας, η διαχείρισή του παραχωρήθηκε από τον δήμο σε πολιτιστικό σύλλογο των Ζωνιανών. Το Σπήλαιο Σφενδόνη στα Ζωνιανά Ρεθύμνου πήρε το όνομα του από έναν αντάρτη από τα Σφακιά, τον Σφεντόνη. Ο οποίος χρησιμοποιούσε το σπήλαιο ως κρησφύγετο.
Ο Σφεντόνης κρυβόταν εκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα. Μάλιστα σύμφωνα με μια τοπική ιστορία, ενώ έψηνε κρέας, ένας νεαρός τον πλησίασε ζητώντας φαγητό και ο Σφεντόνης, από θυμό ή φόβο μήπως και τον προδώσει ο νεαρός τον κλώτσησε θανάσιμα με το στιβάνι του.
Το σπήλαιο βρίσκεται στον λόφο Χαλέπα, κοντά στα Ζωνιανά, κι αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα σπήλαια της Κρήτης, ενταγμένο στο Φυσικό Πάρκο Ψηλορείτη.
«Το σπήλαιο έχει μήκος 120 μέτρα περίπου. Δεν τελειώνει όμως εκεί. Έχει κι άλλο τόσο. Μόνο τα 10 πρώτα μέτρα είναι στενά. Μετά ανοίγει». Τονίζει ο ξεναγός μας.
Υπάρχουν τρείς αίθουσες στο Σπήλαιο οι οποίες έχουν εξερευνηθεί και χαρτογραφηθεί. Επισκέψιμες όμως είναι μόνον οι δύο, γιατί σύμφωνα με τους σπηλαιολόγους ένα κομμάτι πρέπει να παραμένει παρθένο. Το κομμάτι αυτό είναι επισκέψιμο μόνο από τους σπηλαιολόγους.
Η Άννα Πετρόχειλου ήταν η πρώτη που εξερεύνησε το σπήλαιο, το 1956 και 1963 αντίστοιχα. Από τότε κρίθηκε ιδιαιτέρου ενδιαφέροντος και προτάθηκε η αξιοποίηση του. Έτσι το 1987 το Υπουργείο Πολιτισμού προχώρησε σε ανασκαφική έρευνα. Οι ανασκαφές αποκάλυψαν ανθρώπινη εγκατάσταση κατά την Πρώιμη Μινωική Περίοδο (3500 – 2300/2150 π.Χ.), αλλά και από την Ύστερη Ρωμαϊκή Περίοδο.
«Αυτό είναι το μεγαλύτερο επισκέψιμο σπήλαιο της Κρήτης. Γιατί η Κρήτη έχει τα μισά σπήλαια της Ελλάδας – 5200 σπήλαια μικρά και μεγάλα. Το μεγαλύτερο επισκέψιμο είναι αυτό. Η Άννα Πετρόχειλου το έχει χαρτογραφήσει. Στην πρώτη αίθουσα βρέθηκαν αρχαιολογικά ευρήματα. Κομμάτια από κεραμικά αγγεία Νεολιθικής εποχής, εργαλεία, ακόμη και νομίσματα Μινωικής και Ρωμαϊκής εποχής. Μάλιστα, βρέθηκαν οστά από Ζαρκάδι και ελάφι. Και θεωρούνται σημαντικά ευρήματα γιατί στην Κρήτη δεν έχουμε πια τέτοια ζώα». Μας εξηγεί ο ξεναγός μας.
Πρώτη αίθουσα
«Η αίθουσα αυτή δεν είναι τόσο αξιόλογη όσο η επόμενη. Στο παρελθόν, είχε χρησιμοποιηθεί ως χώρος αποθήκευσης τυριού. Λόγω της θερμοκρασίας της. Έχει σταθερά 16 με 17 βαθμούς χειμώνα καλοκαίρι. Έτσι αποθήκευαν μέσα, κρασιά και τυριά. Κάποιοι, έμεναν κιόλας. Όχι όμως μόνιμα. Κάποιες φορές, έβαζαν μέσα και τα ζώα τους. Στη διαδρομή μας θα δούμε πολλούς σταλακτίτες και σταλαγμίτες. Οι σταλακτικές μεγαλώνουν από την οροφή προς τα κάτω. Και οι σταλαγμίτες από το δάπεδο προς τα πάνω. Οι μεγάλες κολώνες είναι εκατομμυρίων ετών. Πάνω από 5 εκατομμύρια έτη».
Το μεγαλύτερο επισκέψιμο σπήλαιο της ΚΡΗΤΗΣ.
Από τους γεωλόγους θεωρείται από τα 6 καλά σπήλαια της Ελλάδας.
Όχι λόγω μήκους. Αλλά για τις τεράστιες σε μέγεθος κολώνες του.
Δεύτερη Αίθουσα
«Αυτή είναι η Αίθουσα αρμονίου γιατί ο σταλακτίκης μοιάζει με το Μουσικό εκκλησιαστικό όργανο των καθολικών, το αρμόνιο. Τα ονόματα τα έβγαλε η Πετρόχειλου που έκανε την χαρτογράφηση. Βλέπουμε τα διαφορετικά χρώματα του σπηλαίου από τα διαφορετικά πετρώματα. Οι σταλακτίκες χρειάζονται απόλυτο σκοτάδι, υγρασία και σταθερή θερμοκρασία».
Στο σπήλαιο ζουν επίσης περίπου 400 νυχτερίδες από δύο διαφορετικά είδη. «Τις βλέπουμε κυρίως το πρωί. Στις πρώτες ξεναγήσεις, τώρα με τον κόσμο κρύβονται». Συμπληρώνει ο ξεναγός μας.
60.000 έως 80.000 επισκέπτες δέχεται κάθε χρόνο το σπήλαιο
Τιμές εισιτηρίων
- Απλό: 7 ευρώ
- Παιδικό: 4 ευρώ
- Ομαδικό: 5 ευρώ
Επίσημη ιστοσελίδα Σπηλαίου Σφενδόνη https://sfentoni-cave.com/
ΣΤΑ ΖΩΝΙΑΝΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ
Σπήλαιο Σφενδόνη